YiP in Malawi: ‘Let’s go for it!’   

Lemekeza Phiri (Lemmy) werkt sinds 2006 voor Music Crossroads in Malawi. De eerste jaren als ‘technical sound coordinator’ maar sinds een aantal maanden zet hij zich in voor het Young in Prison project dat uitgevoerd wordt in de Kachere en Mbyanzi jeugdgevangenissen. Tijdens zijn korte verblijf in Nederland, waar hij rondtourt met zijn band, maakte hij kennis met zijn Hollandse YiP collega’s. Op een Amsterdams terrasje in de prille lentezon dronken we cappuchino’s en vertelde hij over zijn werk, het project en de jongeren in de gevangenschap.

De Kachere gevangenis bevindt zich in de hoofdstad Lilongwe en is omgeven door marktjes. Wanneer je binnenkomt, begeef je je in een andere wereld. Er zitten teveel kinderen in één cel en de douche en de wc’s zijn open. ‘Toen ik hier voor het eerst kwam voelde ik de noodzaak om iets te doen aan de situatie van de kinderen’, geeft Lemmy aan.

YiP en Music Crossroads sloten de handen ineen toen bleek dat zij qua visie en benadering op één lijn zaten. Music Crossroads werkt al jaren met jeugd en implementeert projecten op het gebied van muziek, kunst, theater en drama. ‘Het is een uitdaging dit nu toe te gaan passen in jeugdgevangenissen’, zegt Lemmy. Nadat ze gekozen waren als partner van YiP in Malawi werd er een toegewijd team opgezet. Het team bestaat uit de directeur Mathews Mfune, workshopbegeleiders afkomstig van het Arts and Crafts department, en Lemmy zelf, die aan de slag zal gaan als supervisor van het project.

Het pilotproject vond eind 2009 plaats in Kachere. Drie à vier keer per week werden creatieve en muzikale workshops gegeven aan de kinderen in de gevangenis. ‘De opwinding was van hun ingespannen gezichten af te lezen, dit was iets nieuws, ze konden daadwerkelijk zélf iets doen!’, vertel Lemmy enthousiast. Met de motivatie om zijn skills te delen gaf hij zelf workshops in piano/keyboard and bass. ‘In het begin reageerden ze afstandelijk en waren ze terughoudend maar naarmate de workshops vorderden lieten ze steeds meer van zichzelf zien’. Trots laat hij me foto’s zien van de einduitvoering waarbij familieleden en belangstellenden aanwezig waren. Lemmy vertelt dat sommigen echt talent hebben en hier kunnen ze iets mee als ze vrij komen. ‘De workshops in de gevangenis veranderden mijn kijk op kinderen in gevangenissen en het verbreedde mijn horizon. Dit is precies wat we willen bereiken met onze projecten’.

Lemmy benadrukt ook de moeilijke omstandigheden waarin Music Crossroads en YiP de projecten uitvoeren. De bureaucratische gevangenis autoriteiten maken enerzijds de uitvoering mogelijk maar anderzijds belemmeren ze de kwantiteit en inhoud van de workshops. Lemmy legt het verschil uit tussen het lesgeven en trainen aan ‘gewone’ jeugd en aan jonge gedetineerden. De laatste groep kiest er niet voor om muziek en kunstworkshops te volgen en hebben in eerste instantie vaak een nonchalante en ongemotiveerde houding, in tegenstelling tot de meer bevoorrechte jongeren. Hij vindt het ook lastig dat de kinderen gunsten van hem vragen: ‘Ze willen hun familie bellen met mijn telefoon of ze vragen om sigaretten, maar dit staan we nooit toe’, aldus Lemmy.

Wat wens je de jonge gevangenen in Malawi toe? Lemmy vertelt dat hij hoopt dat deze jongeren door middel van de creatieve en muzikale projecten de mogelijkheid krijgen om hun talent te tonen. Op deze manier zal het slechte imago van de jongeren transformeren in een realistischer en positiever beeld. ‘Mensen moeten begrijpen dat veel kinderen hier zijn vanwege slechts een kleine misdaad omdat ze die dag eten nodig hadden om te overleven. ‘I want their voice to be heard’.

Met een brede glimlach op zijn gezicht zegt Lemmy zin te hebben in het vervolg van het project en in een vruchtbare samenwerking met YiP Nederland. In 2010 zal Music Crossroads YiP Malawi duidelijk op de kaart zetten: ‘Let’s go for it’.